VỤ ÁN HAI CÁI BÁNH NƯỚNG

0

TRƯƠNG ĐÌNH PHƯỢNG

Thời Trần tại Hà Nam xảy ra một vụ án oan khá kỳ lạ. Phan Phúc và Trịnh Khấu là bạn học, một hôm hai gã rủ nhau  cùng đám thư sinh vào rừng chơi. Cảnh đẹp non xanh khiến hai gã say đắm quên cả về, trời sập tối ngoảnh nhìn lại thì những kẻ đi cùng đã về từ lâu, hốt hoảng nhằm đường cũ trở về. Bấy giờ về đến trấn đã nửa đêm, bụng đói  Phan Phúc chợt nổi tính trẻ con nói:

-Này Khấu huynh hay là chúng ta vào nhà nào gần đây kiếm tạm cái gì lót dạ.

Khấu can:

-Ấy chớ làm dại lỡ người ta biết thì phiền phức to.

Phúc nói:

-Huynh an tâm, mọi việc cứ để ta lo.

Nói xong kéo tay Khấu xăm xăm bước đi, đến gần dinh thự của phú hộ Chành, dừng lại nói:

-Huynh ở ngoài này đợi ta.

Dứt lời men bờ tường trèo vào. Lúc đó gia đình phú hộ Chành đã chìm vào giấc ngủ. Phúc nhằm hướng nhà bếp bước nhanh tới, cẩn trọng gỡ chốt cửa lẻn vào, mò mẫm trong bóng tối, nồi niêu sạch trơn, đang ngán ngẩm chợt ngửi thấy mùi thơm , Phúc dò theo mùi thơm, mở chậu sành thấy còn hai chiếc bánh nướng, hí hửng cho vào túi, trở ra, bảo Khấu:

-Chúng ta đi mau, tìm chỗ nào ngồi ăn.

Hai gã tìm đến ngôi miếu hoang kê dép ngồi nhồm nhoàm nhai, đăng ăn ăn nói nói bỗng nghe tiếng chân người chạy rần rật, chưa kịp đứng dậy chơi bài tẩu kỵ thì toán người đã đứng chặn trước mặt. Thì ra tay gia nhân nhà phú hộ Chành nhìn thấy có kẻ đột nhập bèn nín lặng rình, đến khi Phúc thó được hai chiếc bánh rán, gã âm thầm đi theo sau đó chạy về báo cho Chành biết.

Phúc và Khấu bị bọn gia nhân nhà Chành kẻ nắm tay kẻ nắm chân  trói lại đưa về. Chành chỉ mặt mắng:

-Rõ phường khốn nạn, dám đột nhập nhà ta ăn cắp, tội này phải điệu lên quan huyện xử cho trắng mắt ra.

Nói xong bảo gia nhân giam vào kho củi.

Sáng sớm quan huyện mới dậy đã nghe báo có người đến thưa kiện, khoác vội áo lên công đường, thấy Chành quan huyện khúm núm chào nói:

-Thì ra là quan bác, chẳng hay hôm nay quan bác lên đây có chuyện gì chăng?

Chành nói:

-Không dám, ngài là huyện lệnh ta chỉ là dân thường xưng hô như thế thiên hạ biết ta còn mặt mũi nào.

Quan huyện cười giả lả nói:

-Kệ cha cái lũ dân đen đít khú đầu khai, quan bác là kẻ có tiền xứng đang là bề trên, ta đây bám lấy cái ghế quan huyện này hơn hai mươi năm bổng lộc chẳng đủ nuôi con nuôi vợ.

Chành nói:

-Hôm nay ta lên đây là nhờ quan bác xử cho cái vụ hai tên khốn nạn này dám vào dinh ta trộm cắp.

Quan huyện lúc này mới để ý đến Phúc và Khấu, thấy hai gã nằm chòng queo như hai con lợn, mặt mày thâm tím bầm dập. Mắng lớn:

-Ái chà, hai tên này chán sống rồi chăng, mà dám thó đồ của nhà phú hộ Chành.

Quay sang ra lệnh cho bọn lính:

-Bay đâu mở rộng cửa công đường để ta xử án.

Lúc này bọn lính đang đứa ngáp ngắn đứa ngáp dài nghe thế đều nhất loạt dạ ran.

Quan huyện khệnh khạng bước lên bàn xử án, chệm chễ ngồi, vuốt râu nói:

-Hai tên kia nghe bản huyện hỏi đây, cớ gì các ngươi dám đột nhập nhà phú hộ trộm cắp?

Phúc nói:

-Tất cả tội lỗi là do ta, chỉ vì chúng ta đi chơi xa về đói bụng nên ta bàn với Khấu huynh đây vào nhà phú hộ kiếm tạm cái gì lót dạ.

Khấu chen vào:

-Ta mới là kẻ có tội. 

Quan huyện đập án thét:

-Lếu láo, tay nào chủ mưu khai ra mau, các người cứ một tung một hứng nữa ta xử nặng cả hai.

Khấu nói:

-Chúng ta chỉ lấy có hai cái bánh nướng.

Quan huyện nói:

-Cha chả bọn này to gan thật, người xưa nói ngũ cốc là ngọc mệ của trời nay các ngươi ăn cắp bánh nướng tức là ăn cắp cái còn quý giá hơn cả ngũ cốc, tội nặng không thể dung thứ được.

Lại ra lệnh cho bọn lính:

-Bay đâu nọc cổ đánh một trăm gậy.

Tội nghiệp thay hai gã Phúc , Khấu thân thể thư sinh bị đánh tơi da nát thịt đau đớn kêu trời gọi đất. Phú hộ Chành cười nói:

-Có gan làm thì phải có gan chịu, các ngươi tưởng ăn hai cái bánh nướng của nhà ta mà đơn giản sao?

Quay qua quan huyện nói:

-Trăm sự nhờ vào sự công minh của quan bác.

Nói xong cùng bọn gia nhân ra về. Quan huyện nói:

-Bay đâu tạm giam hai gã vào ngục chờ ta gửi trát lên quan trên , rồi sẽ xử tiếp.

Bọn lính khiêng hai gã ném vào ngục.

Nửa tháng sau Phúc bị tra tấn toàn thân đầy vết thương, những chỗ bị nặng mưng mủ vô cùng hôi thối, có cả dòi làm tổ, khổ sở trăm bề.

Khấu sức khỏe tốt hơn nên còn gắng gượng được.

Một đêm Phúc mệt mỏi nói:

-Khấu huynh chỉ vì phút nông nổi của ta mà gây nên cám cảnh này, ta thật có lỗi với huynh.

Khấu nói:

-Huynh đừng nói vậy, chúng ta đều chịu khổ như nhau.

Phúc nói:

-Chúng ta bị giam cầm ở đây đã nửa tháng cha mẹ chúng ta ở nhà hẳn đang trăm bề lo lắng, xác thịt ta đau đớn không sao nhưng nghĩ đến cha mẹ ngày đêm vò võ chờ trông tâm can ta như muối xát. Lỡ một mai ta rời xa cõi thế nhân này , mà không được gặp cha mẹ lần cuối thì còn nỗi đắng cay nào bằng.

KhẤu nghe thế ứa nước mắt nói:

-Huynh mệt rồi, nằm im nghỉ ngơi đi, nhất định sẽ có ngày chúng ta rời khỏi đây.

Phúc nói:

-Hứa với ta bằng bất cứ giá nào huynh cũng phải tìm cách trốn ra được. Hãy lên kinh thành gặp nhà vua tìm cách minh oan cho chúng ta.

Khấu nói:

-Huynh yên tâm, nếu thoát khỏi chốn khốn nạn này ta sẽ tấu kiện lên tận kinh thành.

Bấy giờ trăng lên cao, ánh sáng xuyên qua cửa ngục lẻn vào phòng giam, hương dạ lý theo gió đêm bay vào, phút chốc hai gã như quên hẳn muộn phiền. Khấu nổi hứng thi nhân ngâm bài thơ:

Kiếp nhân sinh hề

Như kiến

Sợ sông lớn

E biển rộng hề

 Kiếp dân hèn hề

Lọt cửa quan

Như chó sa đầm lầy hề

Ngâm  xong tự thấy vui cười ha hả, nước mắt theo tiếng cười trào ướt đẫm má.

Một lát lại ngâm:

“Oan này hề khó cởi

Muốn vạch trời xanh mà hỏi

Nguyên cớ vì đâu

Phải chăng vị tiền hề

Con dao bén lưỡi

Cắt đứt lương chi

Phải chăng đồng tiền hề

Tấm màn dơ bẩn

Che mờ lẽ phải”

Ngâm xong cúi xuống cầm tay Phúc thì đã thấy lạnh băng, đưa tay lên mũi, hơi thở đã ngừng. Khấu ôm xác bạn khóc nức nở. gầm lên:

-Phúc huynh, ôi phúc huynh sao cõi đời này chó má đến như thế. Chỉ vì hai cái bánh nướng mà chúng hành hạ huynh đến mức chết oan uổng tức tưởi thế này sao?

 Trời ơi là trời ông không chịu mở mắt mà nhìn xuống nỗi oan ức của chúng tôi hay sao?

Khóc một hồi, gạt lệ tự nhủ:

-Khóc lóc chẳng nên tích sự gì, bây giờ ta phải nghĩ kế thoát thân mới hòng đòi lại sự công bằng cho Phúc huynh được.

Bèn kêu toáng lên:

-Hãy thả ta ra bọn khốn kiếp kia, bạn ta chết rồi.

Lính ngục nghe tiếng chạy lại soi đèn, thấy Phúc quả thật đã lìa xa cõi thế,  tái mặt, chạy hộc tốc đến báo cho quan huyện, quan huyện lòng như lửa đốt, vợ quan huyện nói:

-Đại nhân chớ lo, thiếp có kế mọn này.

Liền ghé tai quan huyện nói nhỏ. Quan huyện vỗ tay khen:

-Qủa là diệu kế, người xưa nói đố có sai, mười đại mưu gia không bằng một chéo quần đàn bà.

Lập tức kéo tay lính lại gần bảo cứ như thế như thế. Tay lính gật đầu lia lịa.

***

Hôm sau Khấu đang tựa đầu vào tường ngục suy nghĩ mông lung, tay lính xách lồng cơm vào, gõ song ngục nói:

-Tên kia hôm nay đại nhân đang vui nên bảo ta đưa cơm ngon cho nhà ngươi ăn đây. Ngươi ăn đi lát ta sẽ cho người dọn xác bạn ngươi chôn cất tử tế. Đại nhân đã gửi trát lên quan trên rồi, nay mai ngươi sẽ được xử lại.

Mở lồng cơm cho Khấu xem, Khấu thấy có cả thịt gà và cá diêu hồng bụng bảo dạ:

-Hẳn là chúng tính giết người diệt khẩu đây, gã cẩu quan này đâu tự dưng mà trở nên tốt đến như vậy.

Một ý nghĩ thoáng qua đầu, liền nói:

-Đa tạ đại huynh, cho ta gửi lời cảm tạ đại nhân.

Đưa tay nhận lấy lồng cơm. Gã lính trao cơm xong không chịu đi. Khấu hiểu ý liền cúi xuống bốc cơm nhai lấy nhai để, gã lính bấy giờ mới quay lưng bỏ đi. Gã lính vừa đi Khấu liền móc họng ói cơm và thức ăn ra. Nhanh chóng lấy thìa làm xẻng đào đất nền phòng giam rồi đổ cơm và thức ăn xuống lấp lại, lấy rơm che lên, sau đó nằm vật ra giả chết.

Đêm đó bọn lính được lệnh quan huyện đem xác hai gã ném ra đồng hoang làm mồi cho quạ.

Khấu nằm nín thở chờ đến khi bốn bề im ắng mới ngồi dậy, xé áo buộc xác Phúc lên lưng men theo đường bờ ruộng mà đi. Đêm đông gió lạnh, sao mờ, bốn phía trời đất mịt mùng.

Tảng sáng Khấu đến một bến sông, dùng tay moi thành một cái huyệt đặt xác Phúc xuống lấp lại, nhặt một khúc cây khô cắm lên làm dấu. Nước mắt ngắn dài nói:

-Phúc huynh, huynh sống khôn chết thiêng phụ hộ cho ta chuyến này an toàn lên đến kinh thành ta sẽ tìm cách gặp nhà vua mà tấu kiện nỗi oan tình của chúng ta. Ta thề không làm cho tay cẩu quan và gã phú hộ thân bại danh liệt ta không làm người.

Khấn xong đứng dậy bơi qua sông.

***

Lên đến kinh thành Khấu đóng giả ăn mày lang thang trong chợ nghe ngóng. Nghe dân tình ngợi ca quan thái úy đương triều là một thánh quan, xem dân như con, xử án công bình hiếm thấy, Khấu mừng thầm ngày ngày chỉ mong có lần gặp được quan thái úy. Một hôm Khấu đang ngồi nơi lề đường chờ sự bố thí của người qua kẻ lại bỗng nghe tiếng quân lính quát tháo, ngẩng lên thấy một chiếc kiệu. Gã bán tranh nói:

-Kiệu của quan thái úy đấy.

Mụ bán vải nói:

-Nay tìm được vị quan tốt như ngài thật hiếm.

Không chậm trễ Khấu lao ra quỳ chắn trước kiệu, một tên lính giơ đao  quát:

-A tay này to gan, dám chặn kiệu thái úy, lẽ nào ngươi không sợ chết hay sao?

Thái úy  nghe tiếng quát mắng bảo lính khiêng kiệu dừng lại, vén màn che bước xuống hỏi Khấu:

-Nhà ngươi chặn kiệu ta phải chăng có oan tình gì ?

Khấu nói:

-Tiểu nhân có mối quan tình to lớn mong đại nhân soi xét.

Thái úy nói:

-Ngươi hãy theo ta về phủ, ta sẽ cho người hầu ngươi tắm rửa ăn uống sau đó hãy nói rõ ta nghe mối oan của ngươi.

Khấu lạy tạ rồi đứng dậy bước theo.

Về đến phủ thái úy cho người đưa Khấu đi tắm rửa sau đó gọi ra phòng khách hỏi han, Khấu cứ nhất nhất chuyện mình mà trình bày. Thái úy hỏi rõ quê quán của Khấu, lại hỏi tỉ mỉ tên tuổi gã tri huyện, rồi nói:

-Nay ngươi hãy tạm ở lại phủ ta vài hôm chờ ta cho người về huyện ngươi tra án .

Nói xong gọi tay lính đến dặn nhỏ, tay lính vâng dạ quay sang Khấu nói:

-Để ta đưa ngươi đến phòng ngủ.

Khấu được tay lính dẫn đi lòng vòng mãi, thấy đường lối trong phủ càng lúc càng như bàn cờ. Trời tối, ngọn đèn gã lính cầm trên tay lay lắt như ma trơi. Khấu hơi chờn chợn, bất giác cảm thấy có điều gì đó bất ổn. Tay lính nói:

-Ngươi đừng nóng ruột gần đến rồi đấy.

Tầm uống cạn tuần trà đến trước một dãy nhà tay lính dừng lại, mở của một gian phòng, nói:

-Đến rồi, ngươi vào đi.

Nói xong đẩy Khấu vào , khóa cửa lại, dặn:

-Ngươi tạm thời chờ ở đây.

 Trong phòng tối như bưng, mùi hôi thối xông lên nồng nặc. Khấu dò dẫm tìm, không hề có ngọn nến hay vật dụng châm lửa. Đành ngồi im chờ đợi. Tầm canh bốn nghe tiếng chân vang lên bên ngoài. Cửa mở, hai tay lính bước vào. Ngọn đèn soi rõ khung cảnh trong phòng. Khấu giật nảy mình. Thì ra là một phòng tra tấn. Dụng cụ tra tấn  đủ kích cỡ hình dạng, có cái còn dính máu chưa khô hẳn.

Một tay nói:

-Ngươi có biết tại sao ngươi bị đưa đến phòng này không?

Khấu lắc đầu. Tay lính cười :

-Quan tri huyện xử lý vụ của ngươi chính là bà con thân thiết của thái úy, ta hỏi ngươi có khi nào thái úy chỉ vì một kẻ hạ lưu như ngươi mà bán đứng họ hàng không?

Tay còn lại cười lớn nói:

-Thông cảm cho bọn ta, chỉ vì lệnh quan khó cãi chứ thật sự chúng ta cũng không muốn khử ngươi đâu.

Khấu biết mình không còn cơ hội thoát chết, điên tiết mắng chửi:

-Thật khốn nạn, ta không ngờ thoát hang ma lại sa vào ổ quỷ dữ, ta nguyền rủa mười tám đời tổ tông các ngươi, hỡi tên quan tri huyện và gã thái úy mất hết nhân tính ta có hóa thành ma cũng sẽ tìm các ngươi đòi lại món nợ này.

Đang định chửi nữa thì hai tay lính đã sấn đến, sợi dây thừng thít ngang cổ, Khấu thấy hơi thở mình nghẹn dần, mặt mũi tối sầm , phút chốc hồn lìa khỏi xác.

***

Hồn Khấu xuống âm phủ, đang đứng trước cửa âm cung xếp hàng bỗng nhìn thấy một người dáng quen quen chạy lại thì là Phan Phúc. Khấu ôm chầm lấy Phúc khóc:

-Phúc huynh cuối cùng ta cũng gặp lại huynh.

Phúc hỏi:

-Tại sao huynh lại đến chốn này?

Khấu ngậm ngùi kể lại. Phúc tức giận nói:

-Thật không ngờ cõi nhân gian bọn quan chỉ là một lũ sâu mọt, gặm xương uống máu nhân dân, mối oan này nơi trần thế không giải được thì dưới này chúng ta kiện lên diêm vương.

Khấu gật đầu khen phải.

Vừa bước qua cửa âm cung hai gã liền xăm xăm tìm đến phủ của Diêm Vương, xách dùi gõ trống. Diêm Vương sai người đưa vào.

Khấu , Phúc hai gã quỳ xuống, tâu bày mối hàm oan, thi nhau kể tên vạch tội từ phú hộ Chành đến quan tri phủ và thái úy. Diêm Vương nghe xong đập án thét:

-Các ngươi phạm tội bị xử như vậy là đúng, còn già mồm kiện tụng cái gì. Nay nghe ta xử đây, các ngươi sống trên dương gian làm ra những việc tồi tệ nay xuống đây ta chiếu theo luật âm phủ xử các ngươi mười tám tháng tù giam, kiếp sau đầu thai làm cầm thú.

Khấu, Phúc một mực kêu oan. Diêm Vương gạt tay bỏ ngoài tai.

Ngồi trong ngục Khấu nói với Phúc:

-Lẽ nào tay Diêm Vương này cũng có mối quan hệ họ hàng với lũ cẩu quan ấy?

Phúc nói:

-Nếu quả vậy huynh đệ mình chỉ còn biết ngậm miệng chịu oan mà thôi.

Lại nói:

-Chúng ta nay đã là oan hồn không nơi nương tựa, đấu tranh minh oan để làm gì nữa.

Khấu nói:

-Chờ ít lâu nữa đến ngày xá tội vong nhân ta sẽ về báo mộng cho gia đình ta lập bàn thờ cho linh hồn ta có chốn đi về.

Phúc nói:

-Ta cũng vậy.

Nói xong hai gã tựa vào nhau mà khóc.

***

Cha mẹ Khấu và Phúc ở nhà thấy con đi biệt cả tháng trời chưa về, lòng dạ bồn chồn lo lắng, mượn người đi tìm khắp nơi, tin con vẫn bặt tăm.

Gần năm trôi qua vẫn chẳng có tin tức gì.

Hôm ấy nhằm ngày rằm tháng Bảy, mẹ Phúc đang chan cháo vào lá đa rải trên đường bỗng có cơn gió lạnh khiến bà choáng váng,  lát gió lặng có người đứng trước mặt, nhìn lên thì là Phúc. Liền khóc òa nói:

-Con trai con đi đâu sao mãi giờ mới về .

Phúc nói:

-Mẹ ơi con nay đã là hồn ma không nhà.

Nức nở kể lại nỗi oan.  Mẹ Phúc nói:

-Ta sẽ kiện đến cùng.

Phúc nói:

-Không được gì đâu mẹ, con chỉ xin mẹ nếu có thương con thì hãy lập đàn cầu nguyện cho con đủ bốn mươi chín ngày, để linh hồn con sớm được đầu thai.

Nói xong biến mất. Mẹ Phúc như người thoát khỏi giấc mơ nhìn xuống thấy thiếu một chiếc lá đa đựng cháo.

Hôm sau mới sáng sớm mẹ Khấu đã chạy sang kể sự việc đêm qua Khấu hiện hồn về. Mẹ Phúc cũng kể lại sự việc tương tự.  Hai gia đình thuê người đến làm bàn thờ mà thờ cúng.

Mười năm sau cha mẹ  Phúc và Khấu bệnh nặng qua đời.

Vụ án oan của hai gã cũng theo đó mà chìm vào sương khói.

Tại kinh thành có tay buôn chim mua được hai con sáo đen, nói sỏi như người, thường đem ra chợ làm trò cho thiên hạ xem. Bọn lính phủ thái úy nghe tin đến xem thấy chim quý về báo lại, thái úy vốn thích nuôi chim, đóng giả dân thường tìm tới gã buôn chim trả giá cực cao mà mua hai con sáo về, treo nơi thủy đình ngày ngày vui chơi không chán.

Hôm nọ thái úy đang  đối đáp với hai con sáo bỗng một con nói:

-Mày là phường khốn nạn.

Con kia phụ họa theo:

-Mày mang danh là quan lớn triều đình lại lấy tay che mặt trời chân lý , tội ác chất cao hơn núi.

Thái úy nghe chim nói nghĩ là do tay buôn chim bày cho chúng diễn trò xử án lấy làm thú vị, nói:

-Các ngươi đang nói về ai thế?

Hai con chim đồng thanh nói:

-Chúng ta là Phan Phúc và Trịnh Khấu đây, chúng ta chết thật oan uổng.

Thái Uý nghe thế bất giác toàn thân sởn gai ốc, đầu óc quay cuồng, khí huyết dồn lên ngực, ợ một cái ói ra cục máu, gục xuống bất tỉnh.

Mấy hôm liền lúc mê lúc tỉnh, miệng lải nhải:

-Một đời ta tội ác chất chồng, đáng chết, đáng chết.

Hôm thứ mười hơi tỉnh táo vợ  bưng cháo cho ăn Thái Uý gạt tay thều thào nói:

-Ta muốn ngồi dậy.

Vợ đỡ dậy. Thái Uý mắt trợn ngược máu trào thất khiếu, tắt thở,trên cổ xuất hiện  vòng tròn lờ mờ như dấu dây thừng.

-Này Khấu huynh hay là chúng ta vào nhà nào gần đây kiếm tạm cái gì lót dạ.

Khấu can:

-Ấy chớ làm dại lỡ người ta biết thì phiền phức to.

Phúc nói:

Thời Trần tại Hà Nam xảy ra một vụ án oan khá kỳ lạ. Phan Phúc và Trịnh Khấu là bạn học, một hôm hai gã rủ nhau  cùng đám thư sinh vào rừng chơi. Cảnh đẹp non xanh khiến hai gã say đắm quên cả về, trời sập tối ngoảnh nhìn lại thì những kẻ đi cùng đã về từ lâu, hốt hoảng nhằm đường cũ trở về. Bấy giờ về đến trấn đã nửa đêm, bụng đói  Phan Phúc chợt nổi tính trẻ con nói:

-Huynh an tâm, mọi việc cứ để ta lo.

Nói xong kéo tay Khấu xăm xăm bước đi, đến gần dinh thự của phú hộ Chành, dừng lại nói:

-Huynh ở ngoài này đợi ta.

Dứt lời men bờ tường trèo vào. Lúc đó gia đình phú hộ Chành đã chìm vào giấc ngủ. Phúc nhằm hướng nhà bếp bước nhanh tới, cẩn trọng gỡ chốt cửa lẻn vào, mò mẫm trong bóng tối, nồi niêu sạch trơn, đang ngán ngẩm chợt ngửi thấy mùi thơm , Phúc dò theo mùi thơm, mở chậu sành thấy còn hai chiếc bánh nướng, hí hửng cho vào túi, trở ra, bảo Khấu:

-Chúng ta đi mau, tìm chỗ nào ngồi ăn.

Hai gã tìm đến ngôi miếu hoang kê dép ngồi nhồm nhoàm nhai, đăng ăn ăn nói nói bỗng nghe tiếng chân người chạy rần rật, chưa kịp đứng dậy chơi bài tẩu kỵ thì toán người đã đứng chặn trước mặt. Thì ra tay gia nhân nhà phú hộ Chành nhìn thấy có kẻ đột nhập bèn nín lặng rình, đến khi Phúc thó được hai chiếc bánh rán, gã âm thầm đi theo sau đó chạy về báo cho Chành biết.

Phúc và Khấu bị bọn gia nhân nhà Chành kẻ nắm tay kẻ nắm chân  trói lại đưa về. Chành chỉ mặt mắng:

-Rõ phường khốn nạn, dám đột nhập nhà ta ăn cắp, tội này phải điệu lên quan huyện xử cho trắng mắt ra.

Nói xong bảo gia nhân giam vào kho củi.

Sáng sớm quan huyện mới dậy đã nghe báo có người đến thưa kiện, khoác vội áo lên công đường, thấy Chành quan huyện khúm núm chào nói:

-Thì ra là quan bác, chẳng hay hôm nay quan bác lên đây có chuyện gì chăng?

Chành nói:

-Không dám, ngài là huyện lệnh ta chỉ là dân thường xưng hô như thế thiên hạ biết ta còn mặt mũi nào.

Quan huyện cười giả lả nói:

-Kệ cha cái lũ dân đen đít khú đầu khai, quan bác là kẻ có tiền xứng đang là bề trên, ta đây bám lấy cái ghế quan huyện này hơn hai mươi năm bổng lộc chẳng đủ nuôi con nuôi vợ.

Chành nói:

-Hôm nay ta lên đây là nhờ quan bác xử cho cái vụ hai tên khốn nạn này dám vào dinh ta trộm cắp.

Quan huyện lúc này mới để ý đến Phúc và Khấu, thấy hai gã nằm chòng queo như hai con lợn, mặt mày thâm tím bầm dập. Mắng lớn:

-Ái chà, hai tên này chán sống rồi chăng, mà dám thó đồ của nhà phú hộ Chành.

Quay sang ra lệnh cho bọn lính:

-Bay đâu mở rộng cửa công đường để ta xử án.

Lúc này bọn lính đang đứa ngáp ngắn đứa ngáp dài nghe thế đều nhất loạt dạ ran.

Quan huyện khệnh khạng bước lên bàn xử án, chệm chễ ngồi, vuốt râu nói:

-Hai tên kia nghe bản huyện hỏi đây, cớ gì các ngươi dám đột nhập nhà phú hộ trộm cắp?

Phúc nói:

-Tất cả tội lỗi là do ta, chỉ vì chúng ta đi chơi xa về đói bụng nên ta bàn với Khấu huynh đây vào nhà phú hộ kiếm tạm cái gì lót dạ.

Khấu chen vào:

-Ta mới là kẻ có tội. 

Quan huyện đập án thét:

-Lếu láo, tay nào chủ mưu khai ra mau, các người cứ một tung một hứng nữa ta xử nặng cả hai.

Khấu nói:

-Chúng ta chỉ lấy có hai cái bánh nướng.

Quan huyện nói:

-Cha chả bọn này to gan thật, người xưa nói ngũ cốc là ngọc mệ của trời nay các ngươi ăn cắp bánh nướng tức là ăn cắp cái còn quý giá hơn cả ngũ cốc, tội nặng không thể dung thứ được.

Lại ra lệnh cho bọn lính:

-Bay đâu nọc cổ đánh một trăm gậy.

Tội nghiệp thay hai gã Phúc , Khấu thân thể thư sinh bị đánh tơi da nát thịt đau đớn kêu trời gọi đất. Phú hộ Chành cười nói:

-Có gan làm thì phải có gan chịu, các ngươi tưởng ăn hai cái bánh nướng của nhà ta mà đơn giản sao?

Quay qua quan huyện nói:

-Trăm sự nhờ vào sự công minh của quan bác.

Nói xong cùng bọn gia nhân ra về. Quan huyện nói:

-Bay đâu tạm giam hai gã vào ngục chờ ta gửi trát lên quan trên , rồi sẽ xử tiếp.

Bọn lính khiêng hai gã ném vào ngục.

Nửa tháng sau Phúc bị tra tấn toàn thân đầy vết thương, những chỗ bị nặng mưng mủ vô cùng hôi thối, có cả dòi làm tổ, khổ sở trăm bề.

Khấu sức khỏe tốt hơn nên còn gắng gượng được.

Một đêm Phúc mệt mỏi nói:

-Khấu huynh chỉ vì phút nông nổi của ta mà gây nên cám cảnh này, ta thật có lỗi với huynh.

Khấu nói:

-Huynh đừng nói vậy, chúng ta đều chịu khổ như nhau.

Phúc nói:

-Chúng ta bị giam cầm ở đây đã nửa tháng cha mẹ chúng ta ở nhà hẳn đang trăm bề lo lắng, xác thịt ta đau đớn không sao nhưng nghĩ đến cha mẹ ngày đêm vò võ chờ trông tâm can ta như muối xát. Lỡ một mai ta rời xa cõi thế nhân này , mà không được gặp cha mẹ lần cuối thì còn nỗi đắng cay nào bằng.

KhẤu nghe thế ứa nước mắt nói:

-Huynh mệt rồi, nằm im nghỉ ngơi đi, nhất định sẽ có ngày chúng ta rời khỏi đây.

Phúc nói:

-Hứa với ta bằng bất cứ giá nào huynh cũng phải tìm cách trốn ra được. Hãy lên kinh thành gặp nhà vua tìm cách minh oan cho chúng ta.

Khấu nói:

-Huynh yên tâm, nếu thoát khỏi chốn khốn nạn này ta sẽ tấu kiện lên tận kinh thành.

Bấy giờ trăng lên cao, ánh sáng xuyên qua cửa ngục lẻn vào phòng giam, hương dạ lý theo gió đêm bay vào, phút chốc hai gã như quên hẳn muộn phiền. Khấu nổi hứng thi nhân ngâm bài thơ:

Kiếp nhân sinh hề

Như kiến

Sợ sông lớn

E biển rộng hề

 Kiếp dân hèn hề

Lọt cửa quan

Như chó sa đầm lầy hề

Ngâm  xong tự thấy vui cười ha hả, nước mắt theo tiếng cười trào ướt đẫm má.

Một lát lại ngâm:

“Oan này hề khó cởi

Muốn vạch trời xanh mà hỏi

Nguyên cớ vì đâu

Phải chăng vị tiền hề

Con dao bén lưỡi

Cắt đứt lương chi

Phải chăng đồng tiền hề

Tấm màn dơ bẩn

Che mờ lẽ phải”

Ngâm xong cúi xuống cầm tay Phúc thì đã thấy lạnh băng, đưa tay lên mũi, hơi thở đã ngừng. Khấu ôm xác bạn khóc nức nở. gầm lên:

-Phúc huynh, ôi phúc huynh sao cõi đời này chó má đến như thế. Chỉ vì hai cái bánh nướng mà chúng hành hạ huynh đến mức chết oan uổng tức tưởi thế này sao?

 Trời ơi là trời ông không chịu mở mắt mà nhìn xuống nỗi oan ức của chúng tôi hay sao?

Khóc một hồi, gạt lệ tự nhủ:

-Khóc lóc chẳng nên tích sự gì, bây giờ ta phải nghĩ kế thoát thân mới hòng đòi lại sự công bằng cho Phúc huynh được.

Bèn kêu toáng lên:

-Hãy thả ta ra bọn khốn kiếp kia, bạn ta chết rồi.

Lính ngục nghe tiếng chạy lại soi đèn, thấy Phúc quả thật đã lìa xa cõi thế,  tái mặt, chạy hộc tốc đến báo cho quan huyện, quan huyện lòng như lửa đốt, vợ quan huyện nói:

-Đại nhân chớ lo, thiếp có kế mọn này.

Liền ghé tai quan huyện nói nhỏ. Quan huyện vỗ tay khen:

-Qủa là diệu kế, người xưa nói đố có sai, mười đại mưu gia không bằng một chéo quần đàn bà.

Lập tức kéo tay lính lại gần bảo cứ như thế như thế. Tay lính gật đầu lia lịa.

***

Hôm sau Khấu đang tựa đầu vào tường ngục suy nghĩ mông lung, tay lính xách lồng cơm vào, gõ song ngục nói:

-Tên kia hôm nay đại nhân đang vui nên bảo ta đưa cơm ngon cho nhà ngươi ăn đây. Ngươi ăn đi lát ta sẽ cho người dọn xác bạn ngươi chôn cất tử tế. Đại nhân đã gửi trát lên quan trên rồi, nay mai ngươi sẽ được xử lại.

Mở lồng cơm cho Khấu xem, Khấu thấy có cả thịt gà và cá diêu hồng bụng bảo dạ:

-Hẳn là chúng tính giết người diệt khẩu đây, gã cẩu quan này đâu tự dưng mà trở nên tốt đến như vậy.

Một ý nghĩ thoáng qua đầu, liền nói:

-Đa tạ đại huynh, cho ta gửi lời cảm tạ đại nhân.

Đưa tay nhận lấy lồng cơm. Gã lính trao cơm xong không chịu đi. Khấu hiểu ý liền cúi xuống bốc cơm nhai lấy nhai để, gã lính bấy giờ mới quay lưng bỏ đi. Gã lính vừa đi Khấu liền móc họng ói cơm và thức ăn ra. Nhanh chóng lấy thìa làm xẻng đào đất nền phòng giam rồi đổ cơm và thức ăn xuống lấp lại, lấy rơm che lên, sau đó nằm vật ra giả chết.

Đêm đó bọn lính được lệnh quan huyện đem xác hai gã ném ra đồng hoang làm mồi cho quạ.

Khấu nằm nín thở chờ đến khi bốn bề im ắng mới ngồi dậy, xé áo buộc xác Phúc lên lưng men theo đường bờ ruộng mà đi. Đêm đông gió lạnh, sao mờ, bốn phía trời đất mịt mùng.

Tảng sáng Khấu đến một bến sông, dùng tay moi thành một cái huyệt đặt xác Phúc xuống lấp lại, nhặt một khúc cây khô cắm lên làm dấu. Nước mắt ngắn dài nói:

-Phúc huynh, huynh sống khôn chết thiêng phụ hộ cho ta chuyến này an toàn lên đến kinh thành ta sẽ tìm cách gặp nhà vua mà tấu kiện nỗi oan tình của chúng ta. Ta thề không làm cho tay cẩu quan và gã phú hộ thân bại danh liệt ta không làm người.

Khấn xong đứng dậy bơi qua sông.

***

Lên đến kinh thành Khấu đóng giả ăn mày lang thang trong chợ nghe ngóng. Nghe dân tình ngợi ca quan thái úy đương triều là một thánh quan, xem dân như con, xử án công bình hiếm thấy, Khấu mừng thầm ngày ngày chỉ mong có lần gặp được quan thái úy. Một hôm Khấu đang ngồi nơi lề đường chờ sự bố thí của người qua kẻ lại bỗng nghe tiếng quân lính quát tháo, ngẩng lên thấy một chiếc kiệu. Gã bán tranh nói:

-Kiệu của quan thái úy đấy.

Mụ bán vải nói:

-Nay tìm được vị quan tốt như ngài thật hiếm.

Không chậm trễ Khấu lao ra quỳ chắn trước kiệu, một tên lính giơ đao  quát:

-A tay này to gan, dám chặn kiệu thái úy, lẽ nào ngươi không sợ chết hay sao?

Thái úy  nghe tiếng quát mắng bảo lính khiêng kiệu dừng lại, vén màn che bước xuống hỏi Khấu:

-Nhà ngươi chặn kiệu ta phải chăng có oan tình gì ?

Khấu nói:

-Tiểu nhân có mối quan tình to lớn mong đại nhân soi xét.

Thái úy nói:

-Ngươi hãy theo ta về phủ, ta sẽ cho người hầu ngươi tắm rửa ăn uống sau đó hãy nói rõ ta nghe mối oan của ngươi.

Khấu lạy tạ rồi đứng dậy bước theo.

Về đến phủ thái úy cho người đưa Khấu đi tắm rửa sau đó gọi ra phòng khách hỏi han, Khấu cứ nhất nhất chuyện mình mà trình bày. Thái úy hỏi rõ quê quán của Khấu, lại hỏi tỉ mỉ tên tuổi gã tri huyện, rồi nói:

-Nay ngươi hãy tạm ở lại phủ ta vài hôm chờ ta cho người về huyện ngươi tra án .

Nói xong gọi tay lính đến dặn nhỏ, tay lính vâng dạ quay sang Khấu nói:

-Để ta đưa ngươi đến phòng ngủ.

Khấu được tay lính dẫn đi lòng vòng mãi, thấy đường lối trong phủ càng lúc càng như bàn cờ. Trời tối, ngọn đèn gã lính cầm trên tay lay lắt như ma trơi. Khấu hơi chờn chợn, bất giác cảm thấy có điều gì đó bất ổn. Tay lính nói:

-Ngươi đừng nóng ruột gần đến rồi đấy.

Tầm uống cạn tuần trà đến trước một dãy nhà tay lính dừng lại, mở của một gian phòng, nói:

-Đến rồi, ngươi vào đi.

Nói xong đẩy Khấu vào , khóa cửa lại, dặn:

-Ngươi tạm thời chờ ở đây.

 Trong phòng tối như bưng, mùi hôi thối xông lên nồng nặc. Khấu dò dẫm tìm, không hề có ngọn nến hay vật dụng châm lửa. Đành ngồi im chờ đợi. Tầm canh bốn nghe tiếng chân vang lên bên ngoài. Cửa mở, hai tay lính bước vào. Ngọn đèn soi rõ khung cảnh trong phòng. Khấu giật nảy mình. Thì ra là một phòng tra tấn. Dụng cụ tra tấn  đủ kích cỡ hình dạng, có cái còn dính máu chưa khô hẳn.

Một tay nói:

-Ngươi có biết tại sao ngươi bị đưa đến phòng này không?

Khấu lắc đầu. Tay lính cười :

-Quan tri huyện xử lý vụ của ngươi chính là bà con thân thiết của thái úy, ta hỏi ngươi có khi nào thái úy chỉ vì một kẻ hạ lưu như ngươi mà bán đứng họ hàng không?

Tay còn lại cười lớn nói:

-Thông cảm cho bọn ta, chỉ vì lệnh quan khó cãi chứ thật sự chúng ta cũng không muốn khử ngươi đâu.

Khấu biết mình không còn cơ hội thoát chết, điên tiết mắng chửi:

-Thật khốn nạn, ta không ngờ thoát hang ma lại sa vào ổ quỷ dữ, ta nguyền rủa mười tám đời tổ tông các ngươi, hỡi tên quan tri huyện và gã thái úy mất hết nhân tính ta có hóa thành ma cũng sẽ tìm các ngươi đòi lại món nợ này.

Đang định chửi nữa thì hai tay lính đã sấn đến, sợi dây thừng thít ngang cổ, Khấu thấy hơi thở mình nghẹn dần, mặt mũi tối sầm , phút chốc hồn lìa khỏi xác.

***

Hồn Khấu xuống âm phủ, đang đứng trước cửa âm cung xếp hàng bỗng nhìn thấy một người dáng quen quen chạy lại thì là Phan Phúc. Khấu ôm chầm lấy Phúc khóc:

-Phúc huynh cuối cùng ta cũng gặp lại huynh.

Phúc hỏi:

-Tại sao huynh lại đến chốn này?

Khấu ngậm ngùi kể lại. Phúc tức giận nói:

-Thật không ngờ cõi nhân gian bọn quan chỉ là một lũ sâu mọt, gặm xương uống máu nhân dân, mối oan này nơi trần thế không giải được thì dưới này chúng ta kiện lên diêm vương.

Khấu gật đầu khen phải.

Vừa bước qua cửa âm cung hai gã liền xăm xăm tìm đến phủ của Diêm Vương, xách dùi gõ trống. Diêm Vương sai người đưa vào.

Khấu , Phúc hai gã quỳ xuống, tâu bày mối hàm oan, thi nhau kể tên vạch tội từ phú hộ Chành đến quan tri phủ và thái úy. Diêm Vương nghe xong đập án thét:

-Các ngươi phạm tội bị xử như vậy là đúng, còn già mồm kiện tụng cái gì. Nay nghe ta xử đây, các ngươi sống trên dương gian làm ra những việc tồi tệ nay xuống đây ta chiếu theo luật âm phủ xử các ngươi mười tám tháng tù giam, kiếp sau đầu thai làm cầm thú.

Khấu, Phúc một mực kêu oan. Diêm Vương gạt tay bỏ ngoài tai.

Ngồi trong ngục Khấu nói với Phúc:

-Lẽ nào tay Diêm Vương này cũng có mối quan hệ họ hàng với lũ cẩu quan ấy?

Phúc nói:

-Nếu quả vậy huynh đệ mình chỉ còn biết ngậm miệng chịu oan mà thôi.

Lại nói:

-Chúng ta nay đã là oan hồn không nơi nương tựa, đấu tranh minh oan để làm gì nữa.

Khấu nói:

-Chờ ít lâu nữa đến ngày xá tội vong nhân ta sẽ về báo mộng cho gia đình ta lập bàn thờ cho linh hồn ta có chốn đi về.

Phúc nói:

-Ta cũng vậy.

Nói xong hai gã tựa vào nhau mà khóc.

***

Cha mẹ Khấu và Phúc ở nhà thấy con đi biệt cả tháng trời chưa về, lòng dạ bồn chồn lo lắng, mượn người đi tìm khắp nơi, tin con vẫn bặt tăm.

Gần năm trôi qua vẫn chẳng có tin tức gì.

Hôm ấy nhằm ngày rằm tháng Bảy, mẹ Phúc đang chan cháo vào lá đa rải trên đường bỗng có cơn gió lạnh khiến bà choáng váng,  lát gió lặng có người đứng trước mặt, nhìn lên thì là Phúc. Liền khóc òa nói:

-Con trai con đi đâu sao mãi giờ mới về .

Phúc nói:

-Mẹ ơi con nay đã là hồn ma không nhà.

Nức nở kể lại nỗi oan.  Mẹ Phúc nói:

-Ta sẽ kiện đến cùng.

Phúc nói:

-Không được gì đâu mẹ, con chỉ xin mẹ nếu có thương con thì hãy lập đàn cầu nguyện cho con đủ bốn mươi chín ngày, để linh hồn con sớm được đầu thai.

Nói xong biến mất. Mẹ Phúc như người thoát khỏi giấc mơ nhìn xuống thấy thiếu một chiếc lá đa đựng cháo.

Hôm sau mới sáng sớm mẹ Khấu đã chạy sang kể sự việc đêm qua Khấu hiện hồn về. Mẹ Phúc cũng kể lại sự việc tương tự.  Hai gia đình thuê người đến làm bàn thờ mà thờ cúng.

Mười năm sau cha mẹ  Phúc và Khấu bệnh nặng qua đời.

Vụ án oan của hai gã cũng theo đó mà chìm vào sương khói.

Tại kinh thành có tay buôn chim mua được hai con sáo đen, nói sỏi như người, thường đem ra chợ làm trò cho thiên hạ xem. Bọn lính phủ thái úy nghe tin đến xem thấy chim quý về báo lại, thái úy vốn thích nuôi chim, đóng giả dân thường tìm tới gã buôn chim trả giá cực cao mà mua hai con sáo về, treo nơi thủy đình ngày ngày vui chơi không chán.

Hôm nọ thái úy đang  đối đáp với hai con sáo bỗng một con nói:

-Mày là phường khốn nạn.

Con kia phụ họa theo:

-Mày mang danh là quan lớn triều đình lại lấy tay che mặt trời chân lý , tội ác chất cao hơn núi.

Thái úy nghe chim nói nghĩ là do tay buôn chim bày cho chúng diễn trò xử án lấy làm thú vị, nói:

-Các ngươi đang nói về ai thế?

Hai con chim đồng thanh nói:

-Chúng ta là Phan Phúc và Trịnh Khấu đây, chúng ta chết thật oan uổng.

Thái Uý nghe thế bất giác toàn thân sởn gai ốc, đầu óc quay cuồng, khí huyết dồn lên ngực, ợ một cái ói ra cục máu, gục xuống bất tỉnh.

Mấy hôm liền lúc mê lúc tỉnh, miệng lải nhải:

-Một đời ta tội ác chất chồng, đáng chết, đáng chết.

Hôm thứ mười hơi tỉnh táo vợ  bưng cháo cho ăn Thái Uý gạt tay thều thào nói:

-Ta muốn ngồi dậy.

Vợ đỡ dậy. Thái Uý mắt trợn ngược máu trào thất khiếu, tắt thở,trên cổ xuất hiện  vòng tròn lờ mờ như dấu dây thừng.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here