ĐẬP CỔ KÍNH KHÔNG TÌM THẤY BÓNG

0
144

Ngô Thị Kim Cúc

Sau tháng tư 1975, nhà văn Mặc Khải, thân phụ của nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ đem hiến căn nhà từ đường dòng họ Nguyễn Viết cho địa phương. Có lẽ ông hy vọng nó sẽ được dùng làm cơ quan văn hóa hay cái gì tương tự, nhờ vào vẻ đẹp đầy tính mỹ thuật-văn hóa và lịch sử lâu đời của nó.

Nhưng ông hoàn toàn vỡ mộng. Diện tích rộng lớn của nó chỉ phù hợp để làm nơi lao động cho một hợp tác xã thủ công mỹ nghệ. Chẳng ai quý báu, quan tâm gì tới những chạm trỗ công phu trên gỗ, những đồ đồng tinh xảo, đồ sứ lung linh cũng như những bức hoành phi, câu đối chữ Hán treo cao khắp nhà.

Rốt cuộc, chúng vạ vật ở đó một thời gian rồi dần dà biến mất, không tăm tích. Gia đình nhà văn Mặc Khải biết tin, trở về Vĩnh Long lấy lại được vài thứ gồm bàn thờ, hoành phi, câu đối đem về để ở căn nhà Lộc Ninh.

Sau thời gian hoạt động không hiệu quả, hợp tác xã thủ công giải thể, căn nhà được hóa giá và trở thành tài sản riêng của những người nào đó. Ngôi nhà hàng trăm năm tuổi cứ vật vờ và bị lãng quên trong cái thị xã buồn, cho tới nay sau mấy mươi năm vẫn không người ở. Những cô gái giữ chìa khóa mở cửa cho chúng tôi vào thăm nhà nói rằng, căn nhà này có ma.

Chuyện đó không có gì mới lạ. Nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ cho biết, trong những người từng sống trong ngôi nhà đó, có gần ba mươi người đã chết ở đó và một số vẫn lẩn quẩn trong nhà, không muốn rời đi. Với con cháu trong nhà thì họ không làm phiền, nhưng không người lạ nào có thể ngủ lại đêm mà không bị xua đuổi.

Có một phụ nữ cùng thế hệ cha của Thụy Vũ, vì giận chồng nên uống thuốc mà chết, để lại đứa con trai ba tuổi và một đứa nhỏ hơn mới sinh ba tháng. Thụy Vũ là người đứng ra nuôi nấng đứa nhỏ ba tuổi, còn đứa nhỏ ba tháng, sau khi người mẹ được đưa vào bệnh viện cấp cứu, người ta cũng đưa nó vào theo. Đứa bé vì đói đã mút vú mẹ và sau đó chết theo mẹ, vì trong sữa vẫn còn thuốc độc mà bà đã uống.

Suốt thời gian dài, Thụy Vũ nhiều lần nằm mộng thấy người chết. Hồn ma này tay bồng đứa con nhỏ đã chết theo mình, đứng ở một nơi có ánh sáng chói chang kỳ lạ, và luôn đưa tay van nài ngoắc Thụy Vũ đang dắt đứa con trai ba tuổi đi về phía mình. Quá nhiều lần thấy cùng một giấc mơ, Thụy Vũ hiểu đó không còn là mơ nữa. Chị đã thắp hương thành tâm khấn vái người chết, xin đừng gọi mình đi, đừng cho mình nằm mộng nữa, để có người nuôi lớn con trai bà. Lời khấn đã linh ứng và từ đó, chuỗi mộng mị kỳ lạ của Nguyễn thị Thụy Vũ mới chấm dứt.

Về nhà văn Mặc Khải, tên tộc của ông là Nguyễn Viết Khải, được người cha tri phủ gởi sang Pháp du học về ngành dược (nhằm nối gót nghề thầy thuốc của ông nội). Sau khi về nước, công tử Nguyễn Viết Khải nổi tiếng là một tay chơi, nhưng ông cũng sớm cưới vợ, và đã đưa vợ con ra Lộc Ninh mở nhà thuốc tây. Ông bà chỉ sanh được hai người con, là Thụy Vũ và em trai- Nguyễn Viết Quang, người này khi vào nghề viết đã lấy bút danh Hồ Trường An.

Đặc điểm của nhà văn Mặc Khải, theo trí nhớ giàu tính hài hước của Thụy Vũ, là ông viết sai chính tả một cách trời thần đất lở, do từ nhỏ tới lớn chỉ học và quen dùng tiếng Pháp. Vậy mà khi về nước, cậu ấm Nguyễn Viết Khải thay vì theo Pháp lại bỏ nhà đi theo kháng chiến, chống lại cha mình. Không chỉ vậy, sau Hiệp định Genève chia cắt đất nước năm 1954, ông vẫn tiếp tục hoạt động bí mật trong nội thành, thường xuyên tiếp tế cho Mặt trận.

Sau tháng tư 1975, nhà văn Mặc Khải được mời làm “cố vấn” cho Hội Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, mà một trong những lãnh đạo hội- nhà thơ Bảo Định Giang, từng là người đánh xe ngựa trong gia đình tri phủ Nguyễn Viết Liêm.

Trong những buổi tập họp văn nghệ sĩ Sài Gòn nhằm “đả thông tư tưởng” sau 1975, nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ được ưu tiên gọi vào phòng để “gợi ý” những gì chị nên nói trước đám đông. Khi được khen rằng tiểu thuyết Khung rêu của chị có nội dung lên án chế độ phong kiến và từng lớp quan lại bóc lột, hà hiếp tá điền, chị vội “đính chính” rằng, tui viết những việc lộn xộn lạo xạo trong gia đình đó vì tui biết người đọc thích đọc những chuyện như vầy, chớ thiệt ra tui thuộc về “thành phần bóc lột” mà.

Về những tập truyện ngắn mô tả cuộc sống của các cô gái bán bar, lấy Mỹ, chị nhận được lời chê trách rằng, sao lại đi viết những thứ văn hóa đồi trụy như vậy. Chị liền mau mắn “đáp ứng yêu cầu”, là tại sao tui viết mấy thứ đồi trụy đó hả, chính là do tui bị “ẩn ức sinh lý” đó… Cung cách “tự kết tội” này khiến những cấp trên mới rợi của chị chỉ còn biết nhìn nhau, hết ý kiến.

Một nhà thơ nữ khá quen tên trong văn giới Sài Gòn- nhà thơ Phương Đài, lại là cô ruột của Nguyễn Thị Thụy Vũ, theo vai vế trong gia tộc Nguyễn Viết. Mẹ bà Phương Đài- nữ sĩ Song Thu, nhũ danh Phạm Thị Xuân Chi, là cháu nội của danh sĩ Phạm Phú Thứ, vị đại quan gốc Quảng Nam nổi tiếng với nhiều công trạng lớn.

Vốn là học sinh trường Nữ học Huế, bà đã bị đuổi học về Quảng Nam vì tham gia hoạt động chống Pháp. Từ Quảng Nam, bà Song Thu thường xuyên ra bắc vào nam trên đường công tác, và đã gặp tri phủ Nguyễn Viết Liêm ở Vĩnh Long do những hoạt động trong phong trào Đông Du. Ông tri phủ dù đang làm việc trong chính quyền nhưng không bao giờ từ chối giúp đỡ công cuộc kháng Pháp của người dân. Và bà Song Thu trở thành người vợ thứ hai của ông (vợ đầu là bà nội chị Thụy Vũ). Sau khi sinh con gái, bà lại tiếp tục hoạt động và rời nhà ra đi, trôi nổi khắp các tỉnh Nam kỳ, vì bị Pháp săn đuổi. Người con gái của bà với ông tri phủ chính là nữ sĩ Phương Đài sau này.

Khi không thể can thiệp, làm thay đổi những suy nghĩ của Nguyễn Thị Thụy Vũ, lãnh đạo Hội Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh bèn đem mọi chuyện méc lại với nhà văn Mặc Khải, nhằm trách móc cả hai cha con ông. Nhưng ông “cố vấn” xuất thân công tử này chẳng những không “tiếp thu” hay hứa hẹn “giáo dục” lại đứa con cứng đầu, mà đã trả lời rất thẳng thắn: “Tui có lý tưởng của tui, con gái tui cũng có lý tưởng của nó. Và tôi tôn trọng những gì nó lựa chọn…”.

(còn tiếp)(Nguôn FB Ngô thị Kim Cúc )

Image may contain: 3 people, people smiling, people sitting and indoor
Image may contain: plant, tree, outdoor, water and nature
Image may contain: one or more people, tree, sky, outdoor, nature and water
Image may contain: sky, tree, outdoor, nature and water
+14

BÌNH LUẬN

Vui lòng gửi bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn